آیا بازرسی های میدانی می توانند ابزار موثری برای مهار نوسانات در بازار باشند؟
به گزارش میزان سنج، در حالیکه نظارت بر شفافیت قیمتها و موجودی کالا در فروشگاه های زنجیره ای به یک لزوم تبدیل گشته است، پرسش اصلی اینجاست که این بازرسی ها تا چه حد می توانند ابزاری موثر برای مهار نوسانات در بازار باشند؟
میزان سنج به نقل از خبرنگاران جوان: در اقتصاد هایی که درحال گذار هستند و در شرایطی که نوسانات قیمتی وجود دارند و تغییر در الگو های مصرف مانند طرح های کالا برگ الکترونیکی سرعت بالایی پیدا کرده اند، زنجیره توزیع کالا به حساس ترین حلقه اقتصاد تبدیل می شود و لزوم نظارت در اقتصاد مصرف کننده به وجود می آید. به همین دلیل، بازرسی های سازمان دفاع از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و هیات های نظارتی وزارت صمت از فروشگاه های زنجیره ای و متولیان مربوطه تنها یک اقدام نظارتی ساده نیست؛ بلکه نوعی تغییر رفتار پیشگیرانه در بازار است تا از بروز نوسانات کاذب و سوءاستفاده از موقعیت های تغییر قیمت جلوگیری شود. بنابراین، این نوع بازرسی ها فراتر از چک کردن قیمت هاست؛ تا جایی که بر مواردی مثل شفافیت، دسترسی و خدمات استوار هستند.
شفافیت موجب تطبیق قیمت درج شده بر کالا با قیمت نهائی در صندوق می شود و دسترسی هم به بررسی موجودی انبار ها کمک می نماید تا اطمینان حاصل شود از این که فروشگاه ها از احتکار پنهان برای بالا بردن قیمت در آینده خودداری می کنند و خدمات هم موجب می شود که نحوه برخورد با شکایات مشتریان و رعایت استاندارد های ارائه ی خدمت در وضعیت بحرانی مورد ارزیابی قرار بگیرد.
پرسش اساسی اینست که آیا این بازدید ها واقعا بر بازار اثر می گذارند؟
یکی از اثرات آن، بازدارندگی است؛ تا جایی که حضور بازرسان در نقاط حساس توزیع، یک اخطار به فعالین اقتصادی و فروشگاه هاست. یعنی این حضور موجب می شود که فروشگاه ها در رعایت پروتکلهای قیمت گذاری و برچسب گذاری، دقت دوچندان به خرج دهند.
تأثیر دیگر آن، شناسایی گلوگاه هاست؛ به صورتی که بازرسی های مداوم موجب می شوند داده های ارزشمندی از سمت مشتری و کالا به وزارت صمت و سازمان بازرسی منتقل شوند و این داده ها به سیاست گذاران کمک می کنند تا ریشه مشکلات موجود در این زمینه را متوجه شوند که مثلا از کمبود تولید یا اختلال در توزیع است؟
اصلاح سیاستگذاری از دیگر آثار مهمی است که موجب می شود شکایت های مختلف به الگو های آماری تبدیل شوند. برای اینکه وقتی بازرسی ها به صورت مکرر به مبحث نقدینگی یا تاخیر در تسویه مطالبات اشاره می کنند، این یک سیگنال مستقیم به دولت و بانک مرکزی است که ساختار مالی طرح های حمایتی نیاز به بازبینی دارند.
بنابراین لزوم بازدید ها از فروشگاه های زنجیره ای، اخیراً محمود صلبی بازرس کل امور صنعت، معدن و تجارت سازمان بازرسی کل کشور، حسین فرهیدزاده، معاون وزیر صمت و رییس سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، به همراه سید داوود موسوی، معاون توسعه تجاری وزارت صنعت، معدن و تجارت از فروشگاه زنجیره ای شهروند شعبه بیهقی بازدید کردند که این بازدید با هدف بررسی وضعیت تامین و توزیع کالا، شفافیت قیمت ها، نحوه ارایه خدمات و ارزیابی چالش های پیش روی فروشگاه های زنجیره ای انجام شد.
شایان ذکر است که در جریان این بازدید، وضعیت موجودی کالا های مورد نیاز مردم در سطح فروشگاه و انبار، نحوه عرضه اقلام مشمول طرح کالا برگ و میزان آمادگی مجموعه برای استمرار تامین و توزیع کالا در وضعیت مختلف مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، تطبیق تخفیفات درج شده روی قفسه ها با قیمت نهائی محاسبه شده در صندوق، رعایت قیمت های مصوب و درج شده روی کالاها، نحوه عرضه محصولات دارای قیمت های قدیم و جدید و پیشگیری از مخدوش شدن برچسب های قیمت از دیگر محور های بازرسی بود.
همچنین، بررسی شفافیت قیمت و عرضه کالا، احتمال بروز کمبود یا افزایش غیرمتعارف قیمتها و میزان تاب آوری فروشگاه در حفظ موجودی و ادامه خدمات رسانی به مردم نیز در دستور کار قرار داشت و بر مبنای بررسی های انجام شده در جریان این بازدید، در موارد ارزیابی شده تخلفی مشاهده نشد.
گفته می شود که بخش دیگری از این بازدید به بررسی مسایل و مشکلات عملیاتی فروشگاه های زنجیره ای اختصاص داشت و در این حوزه، چالش های مربوط به تاخیر در تسویه مطالبات فروشگاه ها از محل اجرای طرح کوپن، مشکلات نقدینگی، تامین سوخت و تأثیر این عوامل بر روند تأمین، نگهداری و توزیع کالا مورد توجه قرار گرفت.
عملکرد فروشگاه های زنجیره ای، بخصوص مجموعه شهروند، در وضعیت جنگ تحمیلی و نقش این شبکه در ادامه عرضه کالا های مورد نیاز مردم از دیگر مواردی بود که در این بازدید مورد اهمیت قرار داشت و حفظ پایداری زنجیره تأمین، تقویت آمادگی فروشگاه ها برای مواجهه با شرایط بحرانی و استمرار خدمت رسانی به مصرف کنندگان همچون موضوعات مورد تاکید در این بازدید بود.
شایان ذکر است که این بازدید در چهارچوب برنامه های نظارتی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و با هدف ارتقاء شفافیت در بازار، بررسی موانع پیش روی شبکه توزیع و اطمینان از رعایت حقوق مصرف کنندگان انجام شد و سازمان حمایت، استمرار نظارت بر قیمت گذاری و نحوه عرضه کالا، اجرای صحیح تخفیفات، دسترسی مناسب مردم به اقلام ضروری و پیگیری مسایل مؤثر بر پایداری تامین و توزیع کالا را از اولویت های خود می داند.
مبحث مهم اینست که باآنکه بازرسی های میدانی، ابزاری قدرتمند برای کنترل لحظه ای بازار هستند، امّا نباید به عنوان جایگزین مدیریت ساختاری تلقی شوند. برای اینکه اثربخشی حقیقی این بازدید ها زمانی محقق می شود که خروجی آنها از جریمه کردن فروشنده بسمت اصلاح زنجیره تامین حرکت نماید. به همین دلیل، برای رسیدن به یک بازار پایدار، بازرسی های وزارت صمت باید با یک چرخه بازخورد سریع همراه شوند؛ به صورتی که چالش های شناسایی شده در فروشگاه بلا فاصله در سطح سیاستگذاری اقتصادی برطرف شده تا از بروز بحران های عرضه پیشگیری شود.
منبع: میزان سنج
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
جدیدترین ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران در مورد این مطلب